Category Archives: recht

Gouverneur grijpt in en we mogen het niet weten ! (3)

De plaatselijke edities van de gazetten HLN (met Peter Lanssens) en HN (met Kris Vanhee) vertikten het tot gisteren dan toch (vandaag wel iets in HN) de Kortrijkse burgers in te lichten over het niet onbelangrijke feit dat de gouverneur van West-Vlaanderen (ook een Kortrijkzaan) al op 14 november een gemeenteraadsbesluit van 14 oktober heeft vernietigd. (De journalistieke deontologie bij onze persjongens is inzake politieke berichtgeving over onze tripartite al jaren geheel onbestaande.)
Met dit agendapunt (2) wilden burgemeester Vincent Van Quickenborne samen met coalitiegenote Tine Soens (SP.A) zichzelf laten aanstellen tot leden van de bestuurlijke commissies & (“krachtige besturen”) en 6 (“gemeente in de wereld”) bij de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG).

Fractieleider Wouter Vermeersch protesteerde hiertegen (hij werd hierbij niet gevolgd door andere leden uit de oppositie!) en diende klacht in bij de gouverneur omdat de raadsleden niet eens de kans kregen om te kandideren voor deze functies.
Gouverneur Carl Decaluwé vond dit niet kunnen omdat volgens het Decreet Lokale Besturen het enkel aan de gemeenteraad toekomt om met een geheime stemming kandidaten voor te stellen voor vertegenwoordiging in verenigingen. “De beslissing van de gemeenteraad werd genomen met miskenning van de wet” en is dus vernietigd.
Tegen deze beslissing kan een beroep tot nietigverklaring of een verzoek tot schorsing van de tenuitvoerlegging worden ingediend bij de Raad van State, maar men kan vermoeden dat de burgemeester alle verdere commotie rond deze zaak zal willen vermijden en wel een lepe truc zal weten te vinden om zijn ‘mannetjes’ of ‘vrouwkes’ uit de Raad voor te dragen.
Als onvoorstelbare lefgozer zou hij het zelfs aandurven om opnieuw uit te pakken met zijn eigen kandidatuur en die van Tine Soens…
(Intussen even vermelden dat beide namen op de website van de VVSG tot op vandaag nog altijd prijken als leden van de twee bestuurlijke commissies.)

P.S.
HN heeft het over een “schorsing” van een “benoeming” van de kandidaten.
Die termen zijn onjuist. Het gaat om de “vernietiging” van een “bekrachtiging”.





Gouverneur grijpt in !

De lokale pers is er nog niet in geslaagd om dit toch wel ‘breaking news’ te melden. (Soms ligt dit aan gebrek aan plaats (reclame), soms aan iets anders. Weten we veel..)
In de gemeenteraad van 14 oktober lieten de burgemeester Van Quickenborne (van de kiesvereniging genaamd het Team) en raadslid Tine Soens (SP.a) zich zomaar aanstellen tot leden van de bestuurlijke commissie 1 (“krachtige besturen”) en 6 (“de gemeente in de wereld”) van de VVSG. Mogelijke andere raadsleden kregen niet eens de kans om te kandideren.
Enkel het VB protesteerde hiertegen en de fractieleider Wouter Vermeersch liet al onmiddellijk uitschijnen dat hij klacht zou neerleggen bij de gouverneur. Dat is intussen gebeurd en de gouverneur heeft de beslissing van de gemeenteraad vernietigd.
Morgen meer hierover, na raadpleging van de plaatselijke gazetten.

Wobben (3)

In vorige edities (23 en 24 september) hadden we het al over “wobben”en betreurden we dat de plaatselijke pers het vertikt om daar een keer werk van te maken.


(Nu de eindafrekening van het ontwerp en de bouwkosten is goedgekeurd in het politiecollege – maar niet geagendeerd wordt op de politieraad – zou men bijvoorbeeld heel het dossier “nieuw politiecommissariaat” kunnen opvragen om de kosten te vergelijken met de oorspronkelijke raming.)
Wat was dat alweer: wobben?
Dat betekent dat men, steunend op de Wet Openbaarheid van Bestuur, bij een overheid vraagt om openbaarmaking van een bestuursdocument.
Alle bestuursdocumenten zijn in principe openbaar, behalve als een uitzonderingsgrond van toepassing is. Daarover willen we het nu een keer hebben, voor het geval u bijv. een keer zou willen ‘wobben’ over het nieuw te bouwen voetbalstadion.

Uitzonderingsgronden voor alle dossiers (inclusief milieuzaken)
Men kan uw verzoek om openbaarmaking afwijzen als:
– de aanvraag onredelijk blijkt of te algemeen is
– de documenten niet af of onvolledig zijn.

Algemene dossiers (geen milieuzaken of emissies)

1. Absolute uitzonderingen:
Een verzoek tot openbaarmaking wordt afgewezen in 5 gevallen.
We vernoemen er slechts drie want de andere zijn nogal vanzelfsprekend.
– Als de openbaarmaking afbreuk doet aan een geheimhoudingsverplichting (bijv. wapenhandel).
– Als de openbaarmaking afbreuk doet aan de bescherming van de persoonlijke levenssfeer (tenzij de betrokkene zelf akkoord gaat).
– Als de openbaarmaking afbreuk doet aan het geheim van de beraadslagingen van overheidsdiensten.
2. Relatieve uitzonderingen:
Als het belang van de openbaarheid niet opweegt tegen de bescherming van:
– een economisch, financieel of commercieel belang van de overheid
– de openbare orde en veiligheid
– het vertrouwelijk karakter van relaties met andere overheden
– vertrouwelijke commerciële en industriële gegevens die aan de overheid zijn meegedeeld (tenzij deze derden akkoord gaan)
– de vertrouwelijkheid binnen de instanties, nodig voor de uitoefening van administratieve handhaving, interne audits of politiek besluitvorming
– de rechtspleging in een burgerlijk of administratief rechtsgeding.

Uitzonderingen voor milieuzaken (geen emissies)
Hier gelden alleen de relatieve uitzonderingen zoals hierboven vermeld.

Uitzonderingen voor emissies
Als het het belang van de openbaarheid niet opweegt tegen
– de vertrouwelijkheid van gerechtelijke documenten.
– de openbare orde en veiligheid
– het vertrouwelijke karakter van relaties met andere overheden.

MAAR
HOELANG BLIJVEN BOVENSTAANDE UITZONDERINGEN GELDIG?

Voor oudere documenten kunnen bepaalde uitzonderingen niet meer worden ingeroepen om een document niet openbaar te maken.
Naargelang de documenten ouder zijn dan 20 of 50 of 120 jaar verdwijnen steeds meer uitzonderingsgronden.
Voor documenten ouder dan 120 jaar zijn er eigenlijk geen uitzonderingsgronden meer…









Dat Kortrijks referendum is nog ongeldig ook !

Kortrijkzanen ouder dan 16 jaar kunnen deze week nog gaan stemmen over de vraag of men maandelijks een zondagse autovrije “binnenstad” wil.
Hier is al geponeerd dat de uitslag van deze vraagstelling absoluut niet representatief kan zijn. De populatie is niet homogeen genoeg. Men onderscheidt geen subgroepen die de uitslag kunnen determineren. Een weging is onmogelijk zodat men niet kan achterhalen of er een onder- of oververtegenwoordiging is van bepaalde bevolkingscategorieën. Dit maakt heel het gedoe zinloos. Stel u maar even voor dat uit een weging van de statistische gegevens blijkt dat de subpopulatie ‘centrumbewoners’ zelf tegen een autovrije ‘binnenstad’ is…Dan staat het stadsbestuur – en meer speciaal schepen Axel Weydts – helemaal voor schut.

Maar erger nog is dat het zogenaamde “referendum” ONGELDIG is.
Daar wordt door het stadsbestuur over gezwegen. Of men beseft het niet eens.
Maar laat het ons eerst even hebben over die term “referendum”.
Juridisch bekeken bestaat dit woord of begrip niet eens op gemeentelijk (of provinciaal) vlak.
In besluiten van de Vlaamse regering in dit verband is enkel en alleen sprake van mogelijke “volksraadplegingen”. En die verlopen ongeveer zoals een gemeenteraadsverkiezing, met heel de santeboetiek van oproepingsbrieven en stembureaus, enz. Een omslachtig en duur gedoe dat Kortrijk zich niet jaarlijks kan veroorloven. Laat ons dus maar weer gewoon het woord “bevraging” hanteren.

Maar waarom zou bijv. het Hoog Gerechtshof in Zwitserland (het land van de ‘directe democratie’) dit zogenaamd referendum binnen de kortste keren ONGELDIG verklaren?
Om twee fundamentele redenen.

1. De vraagstelling die voorligt is pertinent onjuist en misleidend.
Men vraagt aan de deelnemers of men akkoord gaat dat de binnenstad één vaste zondag per maand autovrij wordt. Als men het in Kortrijk heeft over ‘de binnenstad’ bedoelt men normaliter alles wat binnen de kleine ring (de R36) ligt.
Maar wat blijkt uit de toelichting die de Kortrijkzanen per brief hebben gekregen? Het gaat in werkelijkheid alleen om de zgn. fietszone zoals die is ingevoerd op 28 juni 2019. Uit het bijgaande plannetje blijkt dat de zone zowat lijkt op wat men wel eens aanduidt als ‘winkel- en wandelgebied’.
De juiste vraagstelling had dus zo moeten luiden: “Ben je akkoord dat de fietsenzone in de Kortrijkse binnenstad één vaste zondag per maand autovrij wordt?”

2. Een belangrijk onderdeel van de toelichting die de Kortrijkzanen in de bus kregen is plotseling gewijzigd en de bewoners zijn daar (per brief) niet officieel van op de hoogte gebracht.
In die toelichting die overigens nogal laat verspreid werd (tussen 7 en 10 oktober) stond te lezen dat de ondergrondse parkeergarages toegankelijk blijven, met uitzondering van de parking Schouwburg omdat die in de fietszone ligt.
Dat gegeven is dus plotseling (wanneer?) tijdens de campagne gewijzigd en zoals gezegd werden de mogelijke deelnemers aan de bevraging daarvan niet op de hoogte gebracht. Op de website van stad is de brief aan de bewoners nog altijd niet gecorrigeerd. Deze wijziging is in die mate van belang dat het stemgedrag van de deelnemers afhangt van het feit of men al of niet op de hoogte was van deze belangrijke verandering.
Men kan zich bijv. voorstellen dat bezoekers van de schouwburg een neen-stem hebben uitgebracht omdat ze op dat moment nog niet wisten dat de parking schouwburg wél toegankelijk zou zijn voor wagens.
Het Hoog Gerechtshof van Zwitserland heeft om gelijkaardige reden (onjuiste toelichting) al referenda ongeldig verklaard.

P.S.
Voor het zogenaamde Kortrijkse referendum stelt er zich een probleem.
Bij welke instantie kan men bezwaar indienen, en wie kan of moet de bevraging dan ongeldig verklaren?
– De Raad van Verkiezingsbetwistingen kan er zich niet mee bemoeien want het gaat niet om een verkiezing.
– De Adviescommissie voor Volksraadplegingen ook al niet, want het gaat niet om een volksraadpleging.
De gouverneur misschien?
Of de Kortrijkse ombudsman?
Me dunkt kan een gemeenteraadslid een voorstel indienen tot ongeldigverklaring. Maar dit zal verworpen worden door de bestaande meerderheid…(Tenzij de neen-stemmen het halen?? Dat zou nogal potsierlijk zijn.)













Wobben (2)

Wat is een bestuursdocument?
Het moet niet noodzakelijk een papier zijn. Andere dragers van informatie zijn mogelijk: elektronische (e-mails, cd-roms), geluidsdocumenten, of visuele drager (film, foto, dvd).
Alle documenten in het bezit van een overheidsinstantie zijn opvraagbaar, dus niet enkel de documenten die tot een eindbeslissing hebben geleid. Het moet zelfs niet gaan om eigen documenten die de overheid heeft geproduceerd. Ook documenten van derden in het bezit van de overheid komen in aanmerking.
Het moet wel gaan om bestaande documenten. Een aanvrager kan een instantie bijvoorbeeld niet vragen om gegevens te verzamelen uit dossiers om daaruit een nieuw document op te maken.
Verzoek om openbaarmaking
Kan per e-mail, fax of brief gebeuren. Wel altijd naam en postadres opgeven. Men kan zich ook persoonlijk aanbieden, waarbij dan zal ,gevraagd worden om een aanvraagformulier in te vullen. Bij telefonische aanvraag zal men u verzoeken om het schriftelijk te doen.
Bij de aanvraag vermelden of u enkel inzage wil, of uitleg, of een afschrift.
Inzage of uitleg krijgen is altijd gratis. Een afschrift in principe ook, maar men kan een redelijk kostprijs vragen.
Moet men een belang kunnen aantonen?
Neen.
Maar wél als de aanvraag slaat op informatie van persoonlijk aard. Bijv. een beoordelingsdossier van een ambtenaar.
Wanneer krijgt u antwoord?
Twintig kalenderdagen nadat uw aanvraag is ingeschreven in een register. Soms tot 40 dagen verlengd als er veel opzoekingswerk mee gemoeid is of als men tijd nodig heeft om te onderzoeken of er geen uitzonderingsgronden van tel zijn. (Een verzoek kan afgewezen worden.)
En wie neemt de beslissing?
De hoogst geplaatste ambtenaar of persoon, of een bevoegd leidinggevend personeelslid. Voor de lokale overheden: zie art. II.29 van het bestuursdecreet. Voor de gemeenten is dit de algemeen directeur (vroeger secretaris genoemd) en voor de provincie de griffier.
Beroep is mogelijk
Uw aanvraag kan geweigerd worden of slechts gedeeltelijk ingewilligd.
De overheid moet vermelden bij wie of waar beroep mogelijk is en dat beroep moet binnen de 30 dagen gebeuren.

Wobben (1)

Een ongebruikelijk woord alhier te lande. Dat komt omdat men (burgers, pers, politici) het weinig of niet doen.
De term betekent een beroep doen op de Wet Openbaarheid van Bestuur om toegang te krijgen tot bestuursdocumenten van een overheidsinstantie.
In volgende edities van deze krant gaan we daar wat nader op in. Met de stille hoop dat Kortrijkzanen en zeker journalisten daar werk zullen van maken in deze zogezegd transparante stad.

Wat is een bestuursdocument?
Hoe doen we een verzoek tot openbaarmaking?
Zijn er uitzonderingsgronden?
Wie neemt de beslissing?
Enz.


Veranderingen op het vlak van openbaarheid van bestuur (2)

Informatie ‘in het bezit van de overheidsinstantie’
Sinds het nieuwe bestuursdecreet van 2019 is er nu sprake van informatie “die in het bezit is van een overheidsinstantie” i.p.v. “waarover een overheidsinstantie beschikt”. Want de term “beschikken” wordt soms ten onrechte zo geïnterpreteerd dat informatie als bestuursdocument moet beschouwd zodra een overheid die informatie ergens kan bekomen of kan opvragen.
Wel is het zo dat dat alle informatie juridisch in het bezit is van een overheidsinstantie , ook al is die tijdelijk in het bezit van een derde.

Ontvankelijkheid van de aanvraag
De aanvrager moet zijn naam en postadres opgeven. Een emailadres volstaat niet langer.
Er zijn specifieke uitzonderingsbepalingen voor “oude” bestuursdocumenten en voor toegang met wetenschappelijke doeleinden.
(Te lang om hierop in te gaan. We zeggen enkel dat tot 20 jaar na opmaak van het bestuursdocument alle mogelijke uitzonderingsgronden gelden.)

Termijn voor behandeling openbaarheidsonderzoek
De termijn waarbinnen beslist en uitgevoerd moet worden bedraagt voortaan 20 kalenderdagen maar kan mist motivering verlengbaar zin tot 40 dagen.

Afbakening van openbaarheid en hergebruik
Een overheidsinstantie die een openbaarheidsonderzoek inwilligt dient de burger er op te wijzen dat dit geen toestemming inhoudt om die informtie ook te gaan hergebruiken.

Procedure inzake verbetering van bestuursdocumenten
De behandelingstermijn is nu 20 kalenderdagen.

Beroepsprocedure
De aanvrager moet een afschrift van zijn oorspronkelijk openbaarheidsonderzoek en de weigeringsbeslissing meesturen.

P.S.
Op bepaalde praktische zaken komen we later nog op terug.




Veranderingen op het vlak van openbaarheid van bestuur (1)

Op 1 januari 2019 trad het nieuwe bestuursdecreet in werking ( hier op de redactie van kortrijkwatcher ook vergeten !) en dat bracht ook enkele veranderingen met zich mee inzake openbaarheid van bestuur.
Burgers hebben het recht om bestuursdocumenten op te vragen. Dat weten we. Als een burger dat vraagt is de overheid verplicht om inzage te geven in een bestuursdocument (gratis), uitleg te geven over dat document (gratis), een afschrift te geven van en bestuursdocument (eventueel tegen betaling). Dat laatste is voor de redactie van kortrijkwatcher door de Kortrijkse administratie al een keer geweigerd.

In een volgend stuk hebben we het over:
– Informatie in het bezit van de overheidsinstantie;
– Ontvankelijkheid van de aanvraag;
– Termijn voor de behandeling openbaarheidsverzoek;
– Afbakening van openbaarheid en hergebruik;
– Procedure inzake verbetering van bestuursdocumenten;
– Beroepsprocedure.

Ongezien juridisch grensoverschrijdend gedrag in de Kortrijkse gemeenteraad (2)

Raadslid Moniek Gheysens (van het Team) deed dus het voorstel om zelf (helemaal zelf dus, met enige vriendelijke literaire bijstand) zwart-wit portretten te maken van allerhande diverse soorten Kortrijkzanen, om die daarna – levensgroot gemaakt- op ons kosten te laten aanbrengen (op te hangen, aan te plakken) op allerlei plaatsen in de stad. (Zie nog ons stuk van 4 september.)
Dat voorstel is zonder stemming, maar bij consensus – applaus op bijna alle banken – op 9 september aanvaard in de Raad van onze centrumstad.
Zowel Groen als CD&V vonden het plan “creatief”. En de schepen van cultuur Axel Ronse (N-VA) was danig onder de indruk van het project en vond het een mooi initiatief.
Niemand kwam op het idee (de gewone vaststelling) om het voorstel als totaal strijdig te bestempelen met art. 27 van het decreet over het lokaal bestuur.
Duidelijk een geval van belangenvermenging. En zo absurd, zo onwaarschijnlijk grotesk: het voorstel werd dan nog door de belanghebbende, de betrokkene zelf voorgedragen! Ongezien in een gemeenteraad, waarschijnlijk nergens in het land.
We vragen ons werkelijk af hoe het mogelijk is dat de voorzitter van de gemeenteraad dit agendapunt kon toelaten en waarom de algemeen directeur niet stante pede is opgetreden. (Art. 2 in hoofdstuk 2 van de deontologische code voor mandatarissen wil dat de gehele raad moet waken over belangenvermenging.)

De fractieleider van de CD&V Hannelore Vanhoenacker, vroeg zich wel even tussendoor af wat dit project zou kunnen kosten. Indiener Moniek Gheysens wist het niet. Haar inbreng zou “bijna niks” kosten, want “creatief zijn vraagt geen geld”. Voor het vergroten van de foto’s heeft zij wel een raming opgevraagd bij de firma Fotorama van Wevelgem maar kende blijkbaar nog altijd geen bedrag. Raar. (Met 100 euro per foto redt men het zeker niet, en dan moeten de foto’s nog aangeplakt of opgehangen – nvdr.) Voor dit jaar nog wou ze twee foto’s maken en verder dacht ze het gehele project te laten lopen tot het jaar 2030!
Schepen Axel Ronse meldde nog dat de administratie het budget zou bekijken in samenspraak met raadslid Gheysens. Dit laatste mag ook niet volgens art.4 (hoofdstuk 2) van de deontologische code.
Er is nog iets dat niet mag, maar het is niet ter sprake gekomen. Het project zou mede tot stand komen in samenwerking met de dichteres Lut De Block. Gheysens verdedigt hiermee dus de belangen van nog een ander persoon. Kan niet volgens art. 2 van de deontologische code.

We kijken dus gretig uit naar een Collegebesluit waarbij een gemeentelijke overheidsopdracht letterlijk wordt toegewezen aan een zittend gemeenteraadslid van de stad zelf.
Wat zal de toezichthoudende overheid daarvan zeggen?


P.S.
Het begrip ‘belangenvermenging’ gaat niet altijd over centen!
Het hoeft niet noodzakelijk om een financieel belang te gaan, maar kan ook moreel van aard te zijn. Bijv. winnen aan prestige. Zichzelf profileren. Anderen buiten spel zetten.
Ach…

Ongezien juridisch grensoverschrijdend gedrag in Kortrijkse gemeenteraad (1)

U weet wellicht niet wat er staat in art.27 §1 van het decreet lokaal bestuur over het gedrag van raadsleden bij stemming en beraadslaging. Dat geeft niet, want u gaat er zeker mee akkoord.
Daar staat dus dit: “Het is voor een raadslid verboden deel te nemen aan de bespreking of de stemming over: 1° aangelegenheden waarin hij een rechtstreeks belang heeft.”
En wat staat er in paragraaf §2, punt 3°?
“Het is voor een gemeenteraadslid verboden: deel te nemen aan een opdracht voor aanneming van werken, levering of diensten, verkoop af aankoop ten behoeve van de gemeente.” (Dat vindt u zeker ook vanzelfsprekend.)

Laat ons ook nog de deontologische code voor lokale mandatarissen ter sprake brengen. Daar is een hoofdstukje nr.2 gewijd aan ‘belangenvermenging en de schijn ervan’.
Art. 2 zegt: “Een lokale mandataris mag zijn/haar invloed en stem niet gebruiken voor het eigen persoonlijk belang. Dat mag ook niet voor het persoonlijk belang van een ander persoon. (…) Het is dan ook belangrijk dat niet enkel de lokale mandataris zelf, maar ook de hele raad erover waakt dat (de schijn van) belangenvermenging zo veel als mogelijk voorkomen wordt.”
Art. 3 benadrukt nogmaals dat een mandataris geen deel neemt aan de bespreking en de stemming wanneer er sprake is van een beslissing waarbij belangenvermenging speelt.
Art. 4 is in onze context ook van belang. “Mogelijke belangenvermenging is niet beperkt tot de bespreking en stemming. Daarom zorgt een lokale mandataris dat er ook geen enkele beïnvloeding is tijdens de andere fases van het besluitvormingsproces.”

Waarom memoreren we hier al deze artikels?
Omdat ze in de Kortrijkse gemeenteraadszitting van 9 september allemaal zijn overtreden bij de bespreking en goedkeuring van een voorstel van en door raadslid Moniek Gheysens van het Team (een kiesvereniging) burgemeester Van Quickenborne. Een ongezien flagrant geval van belangenvermenging.

(Wordt vervolgd.)