Category Archives: kerkfabrieken

Een model van een vrijdagpreek in de moskee (1): inleiding

Naar aanleiding van de erkenning van de Kortrijkse moskeevereniging Attakwa is ter redactie door onze reporter Dieppe Throot lang gezocht naar voorbeelden van vrijdagpreken van een iman-Khatib, dat is de eerste in rang. Niet gemakkelijk want meestal zijn die niet uitgeschreven en nog minder vertaald. (Bij de vraag naar een advies over erkenning van enkele moskeeverenigingen in Antwerpen wilden slechts node twee moskeeën een voorbeeld van een preek toevoegen aan het dossier.)
De afkorting swt komt van “subhanahu wa ta’ala” en dat betekent: “geprezen en verheven is HIJ”. Die Hij is Allah en de uitdrukking swt komt steevast na het uitspreken van de naam van God. Een andere keer is de naam van Allah gevolgd door Akbar. Daarmee wil men nogmaals uitdrukkelijk stellen dat God inderdaad groot is.
De afkorting vzmh is nederlands voor “vrede zij met Hem”, en dat slaat dan weer op de Profeet.

In volgende aflevering leest u een compilatie van enkele preken. Sterk ingekort en toch nog lang uitgevallen. Vervelend maar wetenschappelijk correct is dat imans bij citaten de bron vermelden. Bijvoorbeeld een of andere sourat. Tussentitels komen van onze hoofdredacteur en dienen enkel om de tekst leesbaar te houden. Want die preken zijn in onze oren voor grote delen een soort mantra’s, een dreun om in slaap van te vallen. Er klinkt ook nogal eens een zeurderige, berispende toon doorheen de toespraken.

Onze katholieke pastoors zijn duidelijk betere, meer boeiende predikers.

(…)

Maar wat is een moskee ?

Vandaag 30 maart houdt het Vlaams Belang een zgn. protestwandeling en meeting in de buurt van de Kortrijkse moskee Attakwa.
Volgens de ene bron betekent het woord ‘geloof’, anderen zeggen: ‘vrees’. (Volgens islamkenners moet je daar allemaal helemaal niet op letten.)
Protest van VB tegen wat of wie is onduidelijk. Gaat het om een protest tegen het bestaan zelf van de moskee, of tegen de erkenning van de moskee(vereniging)? Of tegen de erkenning van de islam als eredienst (al in 1974), of tegen de pure aanwezigheid van moslims in het land of tegen een mogelijke islamisering van steden? Waarschijnlijk tegen alles tegelijk.

Hier in onze redactie-hoofdkwartier (HQ) de aanleiding om de ‘protestanten’ nog net voor ze vertrekken van bij het standbeeld van de Maagd van Vlaanderen enige informatie te verstrekken over het begrip moskee. Met dank aan Oulad Si M’hamed en documentatie van de Koning Boudewijnstichting en het Vlaams Minderhedencentrum.

Een moskee is een polyvalente plek, zeker in de diaspora van de moslims

De moskee is een openbare plaats (ja! geen waterpijpen) waar men gezamenlijk God vereert. Het kan overal, maar daar gaat het wel best.
Het woord is een transcriptie van het Arabische ‘masjad‘, wat letterlijk betekent “de plaats waar men zich in gebed terneder werpt”. In België gebruikt de moslimbevolking vaak nog andere termen. Turken hebben het over de camii en Marokkanen over de masjid of ook de jama’a. Maar meer en meer evolueert een moskee (gebedsruimte) naar een plek waar nog andere activiteiten gebeuren, naar een soort ontmoetingscentrum (markaz), iets wat katholieken zouden bestempelen als een parochiezaal. Het fenomeen doet zich steeds meer voor, alleszins bij Turkse diaspora. Hun complexen omvatten behalve een gebedsruimte ook een koranschool, een school voor taallessen (niet in het Nederlands), soms een bibliotheek, een cafetaria, en zelfs een wasserij.
Op de bouwplannen van Attakwa (tekst in het Arabisch en het Frans) zien we vele zalen, maar slechts bij drie ervan wordt een functie vermeld: salle d’ études, salle de fêtes, bibliothèque. Er zijn plannen om in de toekomst binnen de moskee Nederlandse lessen te organiseren voor oudere mensen die weinig of geen Nederlands spreken. Men organiseert er sporadisch ook vrijetijdsactiviteiten voor kinderen en jongeren.

Een moskee heeft ook een maatschappelijke functie, te vergelijken met taken die een OCMW of een opvoedingswinkel of een VDAB of heel de sector van sociale economie of buurtwerkers vervullen. Wij zouden zeggen: mantelzorg.
Een iman of ander personeel geeft bijvoorbeeld raad omtrent dagelijkse dingen: het kopen van een huis, de opvoeding van kinderen, het vervullen van administratieve formaliteiten. Een moskee is ook een plaats om de laatste nieuwtjes uit te wisselen, te informeren naar elkaars gezondheid. Men kan er een geboorte of huwelijk of besnijdenis vieren. En collectes dienen bijvoorbeeld om een overledene te repatriëren of om tekorten te dekken.
(In Attakwa brachten die vorig jaar 64.210,99 euro op.)

Financiering van moskeeën

De moskeeën worden voornamelijk door de gelovigen zelf gefinancierd. Met lidgelden, schenkingen, collectes. Schenkingen kunnen ook grensoverschrijdend zijn. Voor dit jaar raamt Attakwa voor 51.800 euro aan ontvangsten en uitgaven. 9.800 euro lidgelden, 7.000 euro schenkingen, 35.000 euro collectes.
Bij een erkende moskeeverening zal de federale overheid (Ministerie van Justitie, dat is onze Stefaan) de iman betalen, net zoals dat gebeurt voor priesters. Andere overheden kunnen hem een woonst bezorgen of de huurlast dragen, of tussenkomen in tekorten van de moskee. Om beroep te doen op ondersteuning zal men een Islamitisch Comité moeten oprichten, te vergelijken met een kerkfabriek.
Een moskeevereniging (een vzw) kan van gemeenten ook projectsubsidies krijgen. Voor Attakwa is een dossier door het College in behandeling en even wat uitgesteld.
Van zodra Attakwa erkend is zal de gemeenteraad de financies kunnen controleren. Dat is de wil van god.

Knelpunten

Praktisch in alle moskeeën komt er gestaag meer aandacht voor jongeren, want net zoals in katholieke kerken blijven zij ter moskee gaan , althans “totdat ze gel beginnen te gebruiken“.

Het gebruik van de Nederlandse taal in moskeeën blijft een moeilijk punt. De gebeden zelf blijven in het Arabisch, en dat mag – ook in erkende moskeeën. Maar meer en meer worden preken naar het Nederlands vertaald, aangezien jongeren niet altijd het Arabisch beheersen.

Het gebeurt dat een vraag tot erkenning niet eens wordt ingediend door de Moslimexcutieve, en – indien wel een enkele keer – wordt geweigerd. Als dit komt vanwege een negatief advies van de Staatsveiligheid volgt er officieel geen opgave van reden.
Maar vermoedelijk gaat het dan omwille van het feit dat bepaalde strenge verbintenissen niet kunnen aangegaan.
Geestelijke bedienaars dienen zich te verbinden tot het voldoen aan de bij decreet vastgestelde inburgeringsplicht. De geloofsgemeenschap moet schriftelijk verklaren dat men personen zal weren die handelen in strijd met de Grondwet en het Verdrag over de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Dat men de taalwet zal naleven.

Wat predikt men in een moskee?

In volgend stuk wat uittreksels…
Schoon hoe predikers net als pastoors improviseren op bestaande teksten, maar op arabisch eigen-wijze allerhande retorische wendingen hanteren. Het is poëzie. Duizend-en-een-nacht.

Bismi’llah (2ter), hoeveel moslims telt Kortrijk precies?

UPDATE ONDERAAN

Assalamoe alaykoem, Broeders en Zusters,

Een stadsambtenaar heeft dus becijferd dat er hier ongeveer 3.000 moslims wonen.
Daarvan gaan er dagelijks tussen de 100 en 200 gelovigen ter moskee. Tijdens het vrijdaggebed tussen de 500 en 750. Op grote feestmomenten zoals het suikerfeest en het offerfeest tussen de 1000 en 1250. Dan kan dit aantal zelfs oplopen tot 1500. Telkens is er een kleine 20 procent van de aanwezigen moslima.
Is dat veel of is dat weinig? We vroegen het via email aan raadslid Sliman You-ala, maar krijgen geen antwoord. Aan de iman Brahim Ballouti kunnen we het niet vragen want hij spreekt enkel Arabisch-Marokkaans.

Bij de aanvraag tot erkenning van de moskeevereniging Attakwa maakt het dossier wel gewag van een uitgebreide gebiedsomschrijving: heel de stad Kortrijk met zijn deelgemeenten, en de regio Zuid West-Vlaanderen. Gezegd wordt nog dat bij grote feesten ook gelovigen uit Noord-Frankrijk en de Westhoek opduiken. De moskee bereikt moslims van heel diverse origine: Algerije, Kosovo, Tsjetsenië, Somalië, Frankrijk, Pakistan… (Tiens, in het dossier wordt Turkije niet vermeld.)
Welke gemeenten tot de regio behoren is niet bekend gemaakt. Dat is nochtans van belang want bij een aanvraag tot erkenning worden al die gemeenten geacht een advies uit te brengen. Doen ze dat niet binnen de vier maanden, dan betekent dit dat het advies positief is…

Hoeveel leden telt de moskeevereniging? Alweer giswerk, want er zijn twee vzw’s: een religieuze en een culturele.
Volgens de statuten van de Islamitische én culturele vereniging bedraagt het lidgeld maximaal 100 euro per jaar, aan te passen aan de index. De financiële planning van de moskeevereniging vermeldt voor dit jaar voor 9.800 euro aan ontvangsten qua lidgelden. Betekent dit dat de vzw 98 leden telt? Raadsel want Sliman antwoordt niet. (Vorig jaar brachten de lidgelden 12.279 euro op. Is er een secularisering aan de gang?)

Ter info nog even dit.
Hoe weet men dit allemaal?
Voor dit jaar verwacht de moskee (bij erkenning) een provinciale toelage van slechts 350 euro plus een buitengewone toelage van 44.500 euro. Voor 2011: 9.900 euro en 25.000 euro. Die buitengewone toelage dient voor verbouwingen. De kosten bedroegen intussen (2006-2008) al 800.000 euro. Dat is veel. Dit jaar komt daar 35.000 euro bij, volgend jaar 58.000 en in 2011 zal de aanleg van een parking (waar?) 15.000 euro kosten. (Elders in het dossier heeft men het over een vermoedelijke kostprijs van 200.000 euro voor 2009-2010.)

Het dossier bij de aanvraag tot erkenning bevat nogal wat eigenaardigheden.
Op één daarvan willen we in het kader van onze speurtocht naar het aantal moslims toch even wijzen. Bij grote feesten met 1500 gelovigen wijkt men nu uit naar de sporthal van KTA/Drie hofsteden. Nochtans staat in het dossier te lezen dat de moskee een capaciteit heeft van drieduizend personen (2000 mannen en 1000 vrouwen) met een totale oppervlakte van 1.255 m².

Drieduizend.
Dat is net het aantal dat stad raamt aan moslims in Kortrijk.

Update
Raadslid Sliman You-la is er vlug bij. Heeft blijkbaar al dit stukje gelezen.
Hij maakt een afspraak in de gemeenteraad van april. Inch’allah.
Superdeboer !

P.S.
Over de kerkfabrieken is hier al veel verteld. We doen gewoon voort in ons HQ.
Secretaresse van HQ-KW merkt op dat burgemeester Stefaan De Clerck een keer beloofd heeft dat Stad niet meer zo meewerken bij grote moslimfeesten als vrouwen en mannen nog zouden gescheiden blijven bij die gebeurtenissen. Raadsleden van Groen en SP.a vonden het ook niet meer kunnen. Secretaresse in het HQ van kortrijkwatcher vergat helaas de namen.

Bismi’llah (2bis), hoeveel moslims telt Kortrijk precies ?

Broeders en Zusters,
We geraken er niet aan uit.
Volg hier onze speurtocht op de voet
.

Waarom wil de overheid – niet wij – nu per se het aantal moslims in een plaatselijke islam-geloofsgemeenschap (PIGG) kennen?
Wel, wil een moskeevereniging een erkenning van de Vlaamse overheid krijgen (met de daarbij behorende financiële en administratieve ondersteuning tot gevolg) dan moet die vereniging bewijzen dat zij enige “maatschappelijke relevantie” biedt. Belangrijke graadmeter voor de beoordeling hiervan is natuurlijk het aantal gelovigen. (Met een sekte van 6 leden heb je nu eenmaal geen relevantie maar kun je wel veel onheil stichten.)
Er is geen absoluut minimum aantal gelovigen vastgelegd in het besluit van de Vlaamse regering tot erkenning van een plaatselijke kerk- of geloofsgemeenschap. Maar er is binnenskamers toch wel een soort onuitgesproken consensus dat de Moslimexecutieve geen aanvraag tot erkenning van een moskeevereniging zal indienen voor een werkingsgebied waar minder dan 250 moslims hun geloof al of niet belijden.

Bij de vraag naar een (niet-bindend) advies van de Kortrijkse gemeenteraad over de erkenning van de moskeevereniging Attakwa in de Stasegemsestraat heeft ons stadsbestuur een geste gedaan die in feite niet echt nodig was. De dienst Integratie heeft een raming gemaakt van het vermoedelijke aantal moslims in Kortrijk. Hoe is men daarbij te werk gegaan? Met veel (verdienstelijk) nat vingerwerk.

Men vertrekt bij de moslim-berekening van het aantal vreemdelingen (niet-Belgen) in stad. Afgerond is hierbij het getal 4.200 naar voor geschoven. Tja. Demografische statistieken in België zijn traditioneel zeer onnauwkeurig en vaak totaal niet recent. Ook verschillen ze wel eens volgens de geraadpleegde bronnen. Volgens ADSEI (het vroegere NIS) en de website Non-Profit Data telde men alhier begin 2008 3.441 vreemdelingen. Volgens ons eigenste OCMW: 4.163 (inclusief wachtregister). Volgens onze bevolkingsdienst ging het op 31 december 2008 (dus begin dit jaar) om 3.805 vreemdelingen (met wachtregister: 4.398) en op 1 maart laatstleden om 3.901 personen. Het wordt dus tijd dat men binnen het bestuur de cijfers en de gehanteerde begrippen ietwat coördineert.

1000 en 1000 geeft 2000

Nu goed.
Vertrekkend van die 4.200 vreemdelingen besluit het stadsbestuur eensklaps dat er daarvan een 1000-tal personen een nationaliteit hebben van een land waar de islam de overheersende godsdienst is. Dat is wel een hachelijke redenering. (Nog afgezien van het feit dat er Koran-rechtsgeleerden zijn die menen dat ieder mens waar ook ter wereld moslim is, maar dat nog niet weet.)
Welke landen beschouwt onze dienst integratie als Moslimlanden? Geen idee.
Tot de oemma behoren minstens 44 landen, met de Islam als staats- of hoofdgodsdienst. Heeft men voor ieder van die landen nagegaan welk percentage inwoners de Staat of iemand anders van de zedenpolitie daar als moslim beschouwt? (Zie hierover nog voorgaand stuk.)

Voor de aardigheid heb ik eens opgeteld hoeveel vreemdelingen alhier komen uit landen behorend tot de Al-oemma Al-islammiyya. Het zijn er 1.164. Het gaat hierbij dan ook om Bosniërs uit Herzogovina, Oezbekistan (51), Syrië, Somalië en dergelijke meer. Voor de klucht.

Laat ons zonder te vitten nu maar aannemen dat het er duizend zijn. Voor de Maghreb-landen zijn we bijna zeker dat het om bijna 100 procent gelovigen gaat, al of niet praktizerend. Of huichelend, net als de kaloten die wij zijn.
Begin dit jaar telden we hier 529 Marokkanen, 94 Algerijnen en 29 Tunesiërs. Plus de 90 Turken komen we alreeds aan 742 personen met een islam-erfgoed. Tel daar nog wat Irakezen bij, Iraniërs, Indonesiërs, Pakistani, Lybiërs en Egyptenaren en we komen rakelings aan dat ronde getal 1000. Goed zo.

Maar nu wordt de berekening steeds lastiger.
In Kortrijk telt men nog ongeveer 4.200 personen (4.257 volgens het OCMW) die de Belgische nationaliteit verwierven door toekenning of naturalisatie.
Kent men bij de dienst bevolking of integratie wel de origine van die personen? Het kan bij die allochtonen toch ook om Fransen gaan, Nederlanders? Het is toch een beetje raar dat de stadsdienst hier zomaar op die 4.200 nieuwe Belgen eenzelfde percentage hanteert om het aantal moslims te berekenen. Uitkomst dus: ook 1000 moslims.

2000 en 1000 geeft 3000

Tenslotte zijn er ook moslims die hier geboren zijn. De zogenaamde tweede en derde generatie. Merkwaardig is dat Stad over het aantal daarvan slechts een vermoeden heeft. Zegt dat een inschatting van het aantal hier binnen de moslimgemeenschap geboren kinderen een groot giswerk is. Hoezo? Doen die ouders dan geen aangifte meer ?
Stad vermoedt met veel twijfel dat het hier gaat om een 1000-tal personen. Kent men hun domicilie niet?

P.S.
In sommige Nederlandse gemeenten hangen aan het stadhuis lijsten uit van personen die plotseling spoorloos zijn verdwenen. Ongelooflijk. Met hun door het stadsbestuur aangeduide vermoedelijke zoektocht naar een nieuwe bestemming !! Veelal Arabische namen. Ze zijn niet dood hoor. Ze zijn gewoon weg. En de gemeente vraagt dan of je soms weet waar ze zijn. Gemeente wil waarschijnlijk ergens iets recupereren. Maar wat?

Allez.
‘t Is goed, we zijn met 3.000 in onze oemma.
Vrede zij met u. De westerse bekeerlingen laten we gemakshalve terzijde. Afvalligen ook.

Wat vermoedt de moskeevereniging Attakwa nu zelf over het aantal gelovigen?
Zie NOG een volgend stukje 2ter bismi’llah.

Bismi’llah (2), hoeveel moslims telt Kortrijk precies ?

We zijn nog altijd aan het tellen…
Uitslag kan nog lang op zich wachten.
Maar kennis van bepaalde data is nu eenmaal nodig, in afwachting van de meeting tegen de erkenning van een moskeevereniging die het Vlaams Belang op 30 maart organiseert in het V’tex-gebouw.

Het is overigens niet zo vanzelfsprekend om te definiëren wat de termen islam en moslims inhouden. De term ‘islam’ wordt meestal aangezien als godsdienst, terwijl de Islam (met hoofdletter) kan wijzen op een beschaving, een alles omvattende (totalitaire?) levensbeschouwing en bijgaand rechtssysteem.
In deze laatste betekenis van het woord Islam maakt bijvoorbeeld de Moslimexecutieve gewag van zo’n 400.000 mensen in België wiens erfgoed bepaald is door wat we maar gaan noemen islamitisch denken. Het gaat dan om personen met de nationaliteit van land van herkomst, genaturaliseerden, vluchtelingen uit islamitische landen, bekeerlingen, Belgische kinderen uit islamitische families.

Hoeveel moslims er precies zijn is dus geen gemakkelijke vraag, want bij volkstellingen informeert men ook al niet meer naar onze religieuze achtergrond. Daarnaast bestaat er bij de islam niet zoiets als een doopregister bij het toetredingsritueel. Het uitspreken van de geloofsbelijdenis (eventjes tellen hoeveel goden en profeten er zijn) verbonden aan de juiste levenswijze volstaat.

Dan maar het aantal praktiserende gelovigen tellen? Volgens een Humo-enquête (2007) bij personen van Noord-Afrikaanse en Turkse origine zetten 60 procent van de ondervraagden zelden of nooit een voet in de moskee, terwijl ze zich toch min of meer selectief houden aan bepaalde leefregels.

Schattingen van het aantal moslims in België lopen ver uit elkaar. Op internet variëren de cijfers van 350.000 (in 2004) tot 628.751 (in 2005). Het laatste cijfer komt van een socioloog (Jan Hertogen) die een wiskundige methodologie hanteert. Te lang om uit te leggen nu, maar het berekeningsprincipe is als volgt. We gaan na hoeveel procent moslims gekend zijn in het land van oorsprong van migranten, hun ouders of voorouders en passen dit procent dan toe op het in België wonend aantal inwoners van vreemde afkomst volgens hun land van oorsprong.
Per gemeente rekent de socioloog voor de Maghreb-landen en Turkijje bijvoorbeeld met een percentage van 98 procent.

In Kortrijk heeft men geprobeerd om een gelijkaardige methode toe te passen.
Maar het is bij heel grof giswerk gebleven.

(Wordt vervolgd. Bismi’llah 2bis.)

Bismi’llah ir-Raham ir-Rahiem (1), een inleiding op de Islam

De aanwezigheid van moslims zorgt nu ook in Kortrijk voor spanningen. Discussies dienaangaande getuigen dikwijls van een gebrek aan kennis over het onderwerp en van onvoldoende dialoog. Dit is bijvoorbeeld al gebleken in de laatste gemeenteraad van 9 maart waarin de erkenningsaanvraag van de moskee At(t)akwa werd behandeld. Een betere formulering ware geweest: advies over de aanvraag tot erkenning van de islamitische geloofsgemeenschap Atakwa.

Broeders en Zusters,
Op 30 maart organiseert het Vlaams Belang een protestmars (protestwandeling!) tegen het positief advies dat de meerderheid van de Kortrijkse gemeenteraad heeft uitgebracht aan minister Keulen bij de erkenningsaanvraag van de geloofsgemeenschap. Nog wel in het hol van de leeuw, en na de wandeling volgt er een meeting met Filip Dewinter in het stadsgebouw V’tex. Allen daarheen zou ik zeggen, op voorwaarde dat zowel voor- als tegenstanders weten waarover men het heeft.
Hebt u ergens gelezen wat VB-fractieleider werkelijk heeft gezegd in de Raad van 9 maart? Neen.
Las u de repliek van waarnemend burgemeester Lieven Lybeer? Weet u waarom raadslid Hans Masselis (VLD) zich ter zake heeft onthouden in de provincieraad en niet in de gemeenteraad?
Weet u eigenlijk wat een moskee is?
Kent u de bouwplannen van Atakwa? Komt er een minaret? Verhuist men op termijn uit de Stasegemstraat 136?
Hoeveel moskeeverenigingen telt men hier (in de regio)?
Hoe berekent men het aantal gelovigen in een bepaalde gebiedsomschrijving?
Waaraan moet een erkende plaatselijke moslimgemeenschap zoal voldoen?
Wie is hier de Iman-Khatib? Spreekt (preekt) hij (in) het nederlands?
Zijn er soms ook islamitische gemeenschappen die niet worden erkend? Waarom dan?
Is de Islam een eredienst, een religie, een ideologie of nog veel meer?

Broeders en Zusters,
Zovele vragen waarop de plaatselijke correspondent (sterreporter genaamd Dieppe Throot) van deze stadsblog volgende dagen en weken een antwoord op zoekt.
Onze lezers hebben zoals steeds recht op informatie, duiding en kommentaar. Op onderzoeksjournalistiek.

P.S.
Nu een Goed Idee.
Het beste ware dat het Vlaams Belang zou afzien van zijn protestwandeling. Het is een nodeloze, onvruchtbare provocatie die uit alle hoeken en kanten enkel gekken kan aantrekken. In de plaats daarvan in de V’tex een symposium belegt met als deelnemers minstens Baluotti Brahim (de iman) en raadslid Sliman You-Ala. Verder onze vier locale parlementariërs, provincieraadlid Hans Masselis, de ministers De Clerck en Van Quickenborne, de fractieleiders (zeker de zwijgende sfinx Koen), de OCMW-voorzitster en multicultureel raadslid Eric Flo, een bevoegde schepen en die van Bevolking, en de waarnemende burgemeester.

Graag gedaan.
Superdeboer !

Over de miljoenen voor de kerkfabrieken (2)

Nog eerst een eenvoudige gedachte.
Een echte pastoor kan anti-clericaal zijn.
Oppassen. Zo zijn er velen.

EN NU: MARATHON-BIDDEN. Zes jaar aan een stuk. Voor de centen. (Grapje.)

Het Centraal Kerkbestuur van Kortrijk en omstreken is er eindelijk in geslaagd om het meerjarenplan 2008-2013 aan de gemeenteraad voor te leggen. Rijkelijk laat, want de termijn hiervoor was al verstreken in juli van vorig jaar.
Zo’n meerjarenplan bestaat uit een strategische nota, een financiële nota en een opsomming van afspraken.
Kerkganger, ga dat dossier eens bekijken. Veel minder dik dan je dacht. Niet bang zijn. Oud stadhuis binnen, en eenmaal binnen naar rechts en dan rechtdoor. Het wijwatervat is wel helemaal links, bij die schone.

Afsprakennota
Veel concrete afspraken steken er niet in het Kortrijkse dossier. Tenzij misschien die ene die daarenboven voor discussie vatbaar is en blijkbaar niet meer geldt voor de komende jaren. Vroeger dacht men te streven naar een plafonnering van de ‘globale’ stadsbedragen op het niveau van de begroting 2001, geïndexeerd aan 2,5 procent. Een mogelijke bezuinigingsmaatregel ware geweest dat er was afgesproken dat een bepaalde uitgave jaarlijks nooit meer dan een bepaald percentage van bepaalde exploitatieontvangsten mag bedragen, wel te verstaan: zonder de exploitatietoelage.

Strategische nota
De strategische nota bevat de doelstellingen waarvan de financiële vertaling terug te vinden is in de financiële nota. In het Kortrijkse dossier krijgen we wel de diverse investeringen te zien maar de belangrijkste verschillen met het verleden worden niet uitgelegd. (Het waarom. DIE HOUTWORM!)
De cijfers van het meerjarenplan omvatten alle geraamde ontvangsten en uitgaven, ja. En uit die cijfers moet blijken dat de financiën van het bestuur van de eredienst voor elk jaar in evenwicht zijn.
Er is een evenwichtsverplichting voor de investeringen (ontvangsten van leningen inbegrepen). En om dit evenwicht te bereiken kan de stadstoelage NIET dienen als sluitpost. (Eventuele investeringssubsidies worden verdeeld over de verscheidene projecten.)
Dat is wel het geval voor het bereiken van een begrotingsevenwicht in de exploitatie. Die stadstoelagen hebben we vermeld in een vorig stuk. Tussen 2008 en 2013 lopen die op van 1,455 miljoen naar 1,791 miljoen euro. Herinner u de tijd dat het nog ging om 900.000 euro.
Maar zoals in vorig stuk gemeld speelt er zich ook in kerken een grondstoffenprobleem af.
Qua exploitatie? Dat Heilig Olie! De wierook, uit India. De asse op ons voorhoofd! De wijn. De was?

Financiële nota
In de nieuwe boekhouding voor de besturen van de eredienst is een belangrijke innovatie ingevoerd.
Het bestaande onderscheid tussen verplichte en facultatieve uitgaven is opgeheven. Vroeger, als een kerkbestuur zich geconfronteerd zag met facultatieve uitgaven waar een goddeloos stadsbestuur niet voor wou bijdragen, financierde men die uitgaven dan maar met eigen middelen. Waardoor men toch een tegemoetkoming kreeg van de gemeente omdat…die eigen middellen dan niet langer beschikbaar bleken voor uitgaven waarvoor de gemeente wel verplicht was bij te dragen.
Die tsjeventruc kan nu nog moeilijk.
Maar waar raadsleden toch nog even kunnen over waken is het probleem of de voorwaarden voor mogelijke overboekingen wel zijn vervuld. De nieuwe truk.
Overschotten van de exploitatie (die zijn er – ze hebben verdomd altijd over) kunnen aangewend voor investeringen. Doet men dat? Dan kunnen er minder middelen beschikbaar komen voor de exploitatie, zodat de gemeente daar dan weer kan voor opdraaien. Tsjeven.

Vraag eens aan schepen Jean de Bethune of hij de de eventuele overboekingen heeft besproken in het overleg met de clerus. Waar, wanneer, hoeveel maal? Waar zijn de verslagen? Of zijn er geen?
Vraag ook eens aan de schepen van de eredienst(en) of er al kerkfabrieken zijn met een reservefonds. Dat kan dan dienen voor noodzakelijke grote onderhoudswerken, zodat Stad niet moet bijpassen.

Investeringen
Bijna geen beminde parochianen zijn op de hoogte van het meerjarenplan voor hun parochie. Laat staan een onderpastoor, een studentenpastoor? Misdienaar? Bijbellezeressen.
ZOLANG ZIJ DAAR GEEN WEET VAN HEBBEN: DOORGAAN MET KOPEREN KNOPEN IN DIE SCHAAL TE GOOIEN.

Vandaar nog in vogelvlucht wat info over enkele voorziene investeringen.
Er zijn parochies die géén investeringen nodig achten: Sint-Cornelius, Onbevlekt Hart van Maria van Fatima, de Protestantse Kerk, Sint-Elisabeth, Zalige Damiaan. Andere verwachten wel investeringsuitgaven maar weten waarlijk nog niet wanneer: Sint-Amandus, Sint-Antonius-Abt.
Ingrijpende werken zijn gepland in Sint-Amandus, Sint-Maarten, O.L.-Vrouwkerk, Sint-Katherina.

Weet uw wat?
Vraag het aan uw pastoor. Goed bestuur in uw parochie kan ook. Wel veel marathon-bidden.

Nawoord
Het nieuwe eredienstendecreet (in voege sinds maart 2005) houdt geen echte hervorming in. De problematiek van de stijgende financiële bijdrage van lokale overheden aan de eredienstbesturen is niet ten gronde aangepakt. Het grote aantal kerkfabrieken blijft bestaan. En er is een nieuw orgaan opgericht dat ook kosten meebrengt: het centraal bestuur. De problematiek van de grensoverschrijdende parochies is niet geregeld. En pastoors krijgen nog altijd een woning of een geldelijke woonstvergoeding.
De strijd tussen Sacerdotium ET Imperium is nog niet gestreden. De vredespijp is nog niet gerookt, alhoewel men doet alsof. Zeker niet met die complicatie van het islamisme. En Rome roert zich weer.
Het probleem overstijgt kortrijkwatcher wellicht, maar op microvlak blijft het uitkijken.

Over de miljoenen voor de kerkfabrieken (1)

Morgen 14 januari (voor de meeste lezers is dat vandaag) zal de gemeenteraad het meerjarenplan 2008-2013 voor de 21 kerkfabrieken (inclusief de protestantse kerk) goedkeuren. Over heel deze periode heen gaat het om meer dan 10 miljoen euro aan stadstoelagen. Gemiddeld 1,67 miljoen per jaar.
Dit smeekt om meer info, duiding en kommentaar.

In de raadscommissie ter voorbereiding van de gemeenteraad vroeg een raadslid naar de evolutie van de stadstoelagen over de jaren heen.
We hebben dat eens vlug opgezocht, zie.
Qua stadstoelagen is in het jaar 2000 voor de eerste maal de kaap van 1 miljoen euro overschreden. En in 2006 is er een geweldige sprong voorwaarts gebeurd.

Een overzicht, volgens de begrotingcijfers.
2000: 1,042 miljoen euro.
2001: 1,024
2002: 1,047
2003: 1,094
2004: 1,145
2005: 1,110
2006: 1,186
2007: 1,181 miljoen euro.
Dat is ongeveer 16 euro per inwoner, baby’s en moslims inbegrepen.
Hoeveel zou dat zijn per kerkganger?

Voor dit jaar gaat het om een stadstoelage van 1.455.551 euro.
En die toelagen lopen vanaf nu op tot 1.791.641 euro in 2013.
We hebben het hier nu enkel over stadstoelagen, in de zin van ‘werkingskosten’ of exploitatiekosten.
Stad gaf ook andere subsidies aan kerkfabrieken. Bijvoorbeeld voor investeringen. Men noemt dat dan buitengewone toelagen. In 2007 ging het om 64.293 euro. Soms kan er nog een restauratiepremie vanaf. Of er is iets te doen aan een of ander parochiaal huis. Er zijn ook zogenaamde doorgeefleningen.

Vanwaar die stijgende trend in de periode 2008-2013? (In 2011 gaat het al om 1,70 miljoen euro.)
Het stadsbestuur wijdt dit aan bepaalde nieuwe boekhoudkundige regels en aan de stijging van de … grondstofprijzen. Voor het maken van hosties?
Stadsbestuur (schepen Jean de Bethune) zegt nog dat er tijdens de vorige jaren telkens naar werd gestreefd om de globale uitgaven voor de Stad te plafonneren op het niveau van de begroting 2001, geïndexeerd aan 2,5 procent.

Huiswerk
Nu moet u met de formule van de samengestelde intrest eens berekenen in hoever dit streven is nagekomen.
Het basisbedrag van 2001 was ca. 1.024.955 euro. Vermenigvuldig dit met 1,025 verheven tot de macht van het aantal jaren dat u in acht wil nemen.
Klopt het nog een beetje?

N.B.
In het dossier over het meerjarenplan van de kerkfabrieken ontbreekt een afsprakennota. En nergens is er een verslag te bespeuren van vergaderingen en overleg Stad met het centraal kerkbestuur.

Het budget 2008 van de kerkfabriek Sint-Maarten oogt onrustwekkend

In kerkportalen of achteraan in kerkgebouwen prijken ad valvas allerlei mededelingen, versjes en gebeden. In de vorige eeuw zelfs nog een lijst van kranten die gelovigen ter bevordering van hun zieleheil niet mochten lezen. Waaronder: “Het Laatste Nieuws” !
Maar nooit ofte nooit en tot in de eeuwigheid zullen kerkgangers daar een overzicht te zien krijgen van de rekeningen en begrotingen van de kerkfabriek.

Nogal wat burgers uit Kortrijk trouwen graag in de prestigieuze Sint-Maartenskerk. Bij de deken. Hij geeft dan als deskundige de toelating aan zijn bruidsparen dat ze tot de daad mogen overgaan. Dat is namelijk de betekenis van een kerkelijke inzegening. Nu mag het: kindjes kopen. Ga heen en vermenigvuldig u. En pas op: een kerkelijk huwelijk is pas voltrokken als er (nadien) een bedceremonie is gebeurd. Goed onthouden als u er veel geld voor over hebt om uw kerkelijk huwelijk te ontbinden.

Volgend jaar verwacht men daar blijkbaar niet veel huwelijksinzegeningen.
Want het budget 2008 (de begroting) van de kerkfabriek raamt de ontvangsten van de eredienst voor huwelijken op slechts 1.000 euro. Nu moet u weten dat toch veel van die inzegeningen aldaar eerder op de dure uren plaatsgrijpen. Een mis van 11 of 12 of 13 uur kost 362 euro. In de namiddag: 244 euro.
Het kan niet anders of de kerkfabriek laat zijn rechten niet gelden op de reële ontvangsten uit huwelijken.
Idem voor begrafenissen. Voor de kerkfabriek is hiervoor slechts 1.750 euro voorzien.

Graag nog wat ontvangsten uit de rubriek “eredienst”?
Stoelgeld: 2.350 euro. (In Sint-Eutropius-Heule véél meer: 9.245 euro !) Omhalingen: 1.850 euro.
Kunnen de beminde gelovigen tijdens de preek niet even interrumperen? Interpelleren?

Het saldo van de exploitatie- ontvangsten en uitgaven uit de eredienst vertoont een tekort van ca. 73.000 euro.
Ontvangsten: 8.950 euro.
Uitgaven: 82.355 euro.
Hierna enkele kleinere maar noemenswaardige uitgaven van de eredienst.
Hosties: 820 euro. Miswijn: 510 euro. (Kan ook 810 zijn. Vergeten te noteren.) Voor wierook en kaarsen en nog zowat: 1.260 euro. Versieringen: 5.125 euro. Heilig Oliën: 150 euro.
Een dure post inzake exploitatie-uitgaven is die voor de gebouwen: onderhoud: 36.000, verzekeringen: 13.500, nutsvoorzieningen: 26.000 euro.
Andere dure post: bezoldigingen en sociale lasten: 55.150 euro. (Netto: 37.500.)
Het bestuur kost 16.760 euro. (Penningmeester: 5.000 euro.)

Het budget van een kerkfabriek wordt tegenwoordig ingedeeld in een deel “exploitatie” en een deel “investeringen”. Telkens met ontvangsten en uitgaven.
De exploitatie-ontvangsten vertonen in alle rubrieken een tekort. Uitgezonderd voor wat betreft het privaat patrimonium (huur, pacht,enz.). Hier is er een overschot van 56.000 euro. (Ontvangsten: 130.000 euro.)
Het globale negatief saldo voor de exploitatie bedraagt 93.000 euro.

Nu wat over de investeringen. Hier is er een globaal tekort van 90.000 euro.
De kerkfabriek leent 90.000 euro.
Voor de gebouwen voorziet men 75.000 euro investeringen. In het “hoofdgebouw” wil men 50.000 euro spenderen voor ‘decoratie’.
Het budget specifieert weinig. Maar volgens een nota in het dossier bij de laatste gemeenteraad is men van plan om de schatkamer in de Sint-Elooiskapel verder te herinrichten. En in het geklimatiseerd stadsarchief een ruimte afsluiten en inrichten. Schilderijen en beelden restaureren.

Hoeveel stadstoelagen zal Sint-Maartenskerkfabriek krijgen om de tekorten op te heffen?
Hiervoor is het wachten geblazen op de stadsbegroting 2008. Voor alle 21 kerkfabrieken samen gaat het over 1.455.551 euro. In een vorig stuk is berekend hoeveel dat is per inwoner (moslims incluis).
Dit jaar krijgt Sint-Maarten 71.777 euro.
In 2006 ging het om 101.207 euro.

Een kerkfabriek is een openbare instelling.
Waarom is de kerkraad niet openbaar?
Hoe hebben gelovigen inspraak in het budget van een kerkfabriek?
Waarom mogen ze alleen maar bidden en zingen in de kerk? En koperkleurige muntjes in de schaal gooien? En waarom is het verboden vóór het zingen de kerk uit te gaan? Dat reglement kan toch bij democratische stemming (mits advies van de clerus) gewijzigd worden?

Een nieuwe rubriek alhier: kerkfabrieken

Sinds de interpellatie van raadslid Marc Lemaitre (SP.A) over de malversaties van de kerkfabriek Sint-Eutropius (Heule) is de bespreking van het Kortrijkse kerkelijk leven in de gemeenteraad geen taboe meer. Het is ooit anders geweest. Bij zeldzame interventies van bijvoorbeeld voormalig raadslid Kempinaire (PVV) over rekeningen en begrotingen werd er gevloekt en gescholden.
Gelovigen weten nu dat de kerkfabriek van Sint-Eutropius zich niet aan de regels heeft gehouden bij de verkoop van een pastorie. De verkoop werd geheim gehouden en de bevoorrechte koper (raadslid Patrick Jolie, CD&V) bood niet het hoogste bod. Daarmee heeft de kerkraad het financieel belang van de stad geschaad. Omdat er een klacht kwam van de gedupeerde kandidaat-koper die 8.400 euro meer bood kon het College niets anders dan de beslissing van de kerkraad schorsen.
Volgens raadslid Lemaitre is het overigens niet de eerste keer dat de ouderlingen van Heule een woning verkochten zonder publiciteit en onder de vraagprijs. Zie zijn weblog. Het raadslid wil zelfs dat het stadsbestuur aangifte doet van twee dossiers bij het parket. Wegens belangenvermenging en valsheid in geschrifte.
De bevoegde schepen Jean de Bethune heeft gisteren beloofd dat hij beter toezicht zal houden op de kerkfabrieken.
Kortrijkwatcher wil hem hierbij bijstaan.

We openen straks onze nieuwe rubriek kerkfabrieken met een overzicht van het budget 2008 van de belangrijkste (decanale) parochie van onze stad, Sint-Maarten.
Later leggen we ook eens uit hoe een kerkfabriek het financieel belang van een stad kan schenden.