Category Archives: cultuur

Sint-Rochuskerk wordt kunst- en cultuurtempel (2)

Er lopen al sinds de lente van dit jaar her en der enige losse geruchten de ronde dat de kerk (in die uitvalsweg naar Doornik) zou verkocht worden aan een “artiest”. Een artiest zeg. Stel u voor, zo’n een nieuwigheid inzake herbestemming van kerken.
Alhier ter stede is de kerk alleszins beroemd geraakt toen de legendarische KUL-studentenpastor John Dekimpe daar ook in functie trad. Ook een ‘artiest’…

Onze redactie heeft intussen een fortuin besteed aan telefoons om te weten wie die artiest-koper dan wel kan zijn. Maar het is geen artiest! Het zou gaan om een industrieel, of zoiets, die nogal wat kunst bezit, kunstminnend is en daar in het kerkgebouw iets goed mee wil verrichten. Aanvankelijk zaten we op het spoor van een bekende textielmagnaat uit de streek, maar dit spoor bleek achteraf vals te zijn. Spijtig niet?

Contacten met meerdere personen, waarvan we pertinent zeker zijn dat zij de naam van de koper (of de firma) kennen, houden evenwel hun mond. De beminde parochianen mogen het niet weten. (Overigens onderhandelde de koper met de kerkfabriek via een tussenpersoon.) De omerta is totaal.
Wat de reden is van al deze waarlijk ongemene, ongehoorde, algehele geheimhouding ontgaat ons tot op heden.
Of zou het eenvoudig kunnen zijn (ja?) dat de voorstanders van die verkoop (en juist aan deze persoon of deze firma?) ronduit vrezen dat volledige openbaarheid en transparantie over de gekozen herbestemming van de kerk al te veel commotie zou veroorzaken bij de beminde gelovigen?
Dat we het niet weten!

In het kerkenplan nr. 1 van 2017 staat wel degelijk dat “elke pastorale entiteit zal aangeven welke gebouwen op welke wijze verder noodzakelijk zijn om een vitale gemeenschap te vormen.”
Het kerkenplan nr. 2 van 2018 heeft het daarbij uitdrukkelijk over een “zeer participatieve werkwijze en ruimte voor gesprek en overleg” bij de besluitvorming rondom de bestemming van de kerken. In het Kortrijkse decanaat is het evenwel in de praktijk de gewoonte dat de deken E.H. Geert Morlion het voor het zeggen heeft, nu geheel in lijn met de nieuwe bisschop Lode Aerts.
Ter info. In het kerkenplan 2 luidde het nog dat de liturgische functie wel uit het kerkschip zou verdwijnen, maar als het ware zou verhuizen naar het hoogkoor. (Dan had men het dus toen wel over een neven– en niet over een herbestemming, zoals nu het geval is.)

Er is dus intussen al maanden een compromis afgesloten met de koper en het verlijden van de akte zal – naar men zegt – niet lang meer op zich laten wachten.
Tip voor de beminde parochianen. De laatste liturgische viering komt er op 29 december. Men zal dan ook de naam bekend maken van de nieuwe pastorale entiteit en de samenstelling ervan. Waarschijnlijk komt in de naam het woord “Verrijzenis” voor aangezien de gelijknamige kapel van de school (lyceum) ‘O.L.Vrouw van Vlaanderen’ het nieuwe onderkomen wordt van de parochianen uit de entiteit.

De koper zou voor de Sint-Rochuskerk om en bij 250.000 euro veil hebben gehad. Een koopje, zo zou je kunnen opperen maar – zoals men dat zegt – “er zijn nog véél kosten aan”. (Verwarming, ramen, – naar het schijnt.)
De koper heeft beloofd dat hij de kerk zal omtoveren tot een soort hoogstaand cultureel centrum, een museum gelijk, met (bijv.) tentoonstellingen en concerten.
In het compromis staat ook dat het gebouw gedurende 15 jaar absoluut niet kan dienen voor enige commerciële (winstgevende) activiteit. Als hij het toch zou wagen, komt er een soort (hoge) geldelijke boete bij te pas.
Mooi zo.

P.S.
Als de kerkfabriek Sint-Rochus niet meer bestaat, dan moet Stad ook geen jaarlijkse toelage meer betalen. Voor de jaren 2021-2024 komt dat neer op een besparing van 369.156 euro. (We hebben het voor u, trouwe lezer, speciaal uitgerekend.) Maar! De Verrijzeniskapel zou naar verluidt in slechte staat zijn, en de opkalefatering gaat ook nogal wat kosten.
Schepen Kelly Detavernier (N-VA) van kerkfabrieken is al aan het rekenen?




Een terminologische dienstmededeling i.v.m. de site groeningeabdij (4)

We zullen het in de toekomst nog vaak moeten hebben over dat prestigieuze project waarbij men aldaar een groots opgezette kunst- en tentoonstellingssite wil neerplanten. (Bijvoorbeeld straks over de kostprijs.)
De winnaar van de studieopdracht is zoals gezegd de Tijdelijke Vereniging Barozzi/Veiga uit Barcelona, Koplamp Architecten uit Roeselare en Tab Architecs uit Gent.
Om in het vervolg niet telkens opnieuw al die drie bureaus te moeten vermelden zullen we de naam van de vereniging metaforisch omvormen tot de “TV SENTIMENTELE MONUMENTALITEIT“.
De bureaus van de TV vinden in hun motivatietekst bij de kandidatuur immers dat deze uitdrukking wel degelijk DE gepaste omschrijving is van de nieuwe architectuur die zij met hun ontwerp beogen.

Goed hé?

0ver de winnende Tijdelijke Vereniging om heel de site Groeningeabdij om te bouwen tot een grootse kunst- en tentoonstellingsruimte (3)

Na een Europese ‘Open Oproep’ (0038) heeft het Team Vlaams Bouwmeester niet minder dan 119 aanvragen tot deelneming ontvangen en daarvan 32 inschrijvers als ontvankelijk bestempeld om dan uiteindelijk op 26 september 2019 vijf ontwerpers uit te nodigen tot het indienen van een offerte. Het schepencollege kon finaal op voorstel van een jury (zie vorig stuk) op 30 maart laatstleden definitief één TV als ontwerper aanstellen

De winnende Tijdelijke Vereniging omvat drie bureaus.
Alsof ze nog niet genoeg deskundigen in dienst hebben, heeft de gehele TV daarenboven nog de intentie om samen te werken met Koen Bovee (scenografie), studiebureau Boydens (duurzaamheid, technieken, epb), en Daidalos-Petz (akoestiek en bouwfysica). En na selectie wil het team zich zelfs nog versterken met een stabiliteitsingenieur en operationeel ook met een lichtspecialist (Chris Pype, specialist in museale verlichting).
(Een inschrijving tot deelname met intenties voor het geval men verkozen raakt, raar nietwaar?)

Kortrijkwacher kan het niet laten om enige smaakvolle, zelfs kunstige citaten weer te geven uit de motivatietekst van het winnende team.
“Voor ons is “sentimentele monumentaliteit” de gepaste omschrijving van hoe nieuwe architectuur zich in deze beladen context kan inpassen. (…) De nieuwe architectuur dient ingetogen en beredeneerd. De context bepaalt onze ingreep en de ingreep versterkt de context. (Ja zeg! – noot van KW.) Door middel van subtiele en weldoordachte ingrepen, en met beperkte middelen toch bepalend zijn en een betekenis opnemen in de stad. Onze resulterende architectuur moet een fysische en mentale verbindingsruimte worden. Een bijzondere uitdaging!”
Zeker, zeker weten, zouden we zeggen! Maar waarom ook niet ‘fysiek’?

De instemmende commentaar van Team Bouwmeester zelf op deze motivatietekst is ook niet gespeend van een hoogdravende, ondraaglijke lichtheid: “Uit deze thematisering en vraagstelling is het duidelijke dat dit team goed aanvoelt waar de de site van de Groeningeabdij voor staat. Het team wil voor deze opdracht sterk inzetten op de dialoog van architectuur met publieke ruimte, de eigenheid van de context, de authenticiteit ervan en deze in evenwicht brengen met de formele autonomie van de architectuur die ze ontwerpen.”
Jaja. Ja. Breng maar in evenwicht. Met uw weliswaar formele autonomie.
We komen zeker kijken bij de bouw.

(Toen kortrijkwatcher dit las was heel de redactie er al meteen van overtuigd – in september 2019! – dat deze TV werkelijk DE ‘voorkeurbieder’ zou worden. We hadden er zelfs deze ene, veelzeggende zin niet eens voor nodig: “De opdrachtgever wil daarom dat dit ontwerpteam verder nadenkt over voorliggende opgave.”)

Bon.
Wat meer over drie bureaus van de TV.
Fabrizio Barozzi en Alberto Veiga (uit Barcelona)
Richt zich op architectuur en stedenbouw. Opgericht in 2004. Het portfolio bestaat voornamelijk uit openbare gebouwen. Het bureau heeft talrijke architectuurwedstrijden gewonnen, bijv. de prestigieuze prijs van de Europese Unie voor hedendaagse architectuur.
Als meest relevante ervaring voor het project is opgegeven: Cantonaal Museum voor Schone Kunsten in Chur en een gelijknamig in Lausanne.

Tab Architects (uit Gent)
Opgericht in 2016 door architect en ruimtelijk planner Tom Debaere en ir. architect Bert Bultereys. Richt zich ook op architectuur en inrichting. Beiden heb ook nog gewerkt bij Stéphane Beel, o.a. lange tijd aan de museumsite Leuven (het museum M).
Het bureau heeft een gevarieerd portfolio met o.a wooneenheden (Leuven), een industriële site (Zulte), de stationsomgeving (Gent). Relevante ervaring: natuurlijk het museum M.

Koplamp Architecten (uit Roeselare)
Sinds 1999 betrokken bij dossiers met betrekking tot restauratie, herbestemming erfgoed, archeologie. Architect en zaakvoerder Guido Vancoppenolle behaalde een Postgraduaat Monumentenzorg.
Dit bureau geeft géén relevante ervaring op voor het project Groeningeabdij maar men acht het waarschijnlijk hard nodig om enige deskundigheid te bewijzen om erfgoedpremies van méér dan 50 procent in de wacht te slepen.


Over de selectie van de TV Barozzi/Veiga, Koplamp-architecten, Tab Architects voor de kunst- en tentoonstellingssite in de Groeningeabdij (2)


Interessant om te lezen hoe die besluitvorming in zijn werk is gegaan.
Nu heel dat project rond “Museum X” (het nieuwe stadsmuseum na de sluiting van het Broelmuseum) op de sukkel is geraakt, heeft het stadsbestuur dan maar in arren moede (?) besloten om de hulp in te roepen van Vlaams Bouwmeester Leo Van Broeck.
Via een ‘Open Oproep’ koos hij – in overleg met de bouwheer! – in september 2019 uit talloze inzendingen vijf geschikte kandidaten. Allen Tijdelijke Verenigingen. Over de winnaar later meer. De Bouwmeester liet zich in zijn beoordeling bijstaan door de externe experten Pieter T’Jonck uit Heverlee (ir. architect, kunstcriticus, lesgever) en Frederik Mahieu (architect, kenner onroerend erfgoed).
In het projectverloop zijn daarna nog briefings, presentaties en offertes van de kandidaten gebeurd.
En meer nog.
Voorafgaand aan de (Kortrijkse) jury zijn de wedstrijdontwerpen nog voorgelegd voor advies aan 11 betrokken stadsmedewerkers.
En dat waren (u wilt dit toch zeker weten?):
– Bert Sabbe (projectleider team gebouwen)
– Isabelle De Jaegere (teamcoach musea)
– Mathieu Desmet (stadsarchitect, teamcoach team gebouwen)
– Stein Meulenijzer (vastgoedcoördinator)
– Dries Baekelandt (projectleider ruimtelijke ordening)
– Petra Famand (directeur Academie)
– Bernard Pauwels (conservator team musea)
– Rudy Vandeputte (coördinator publiek en exploitatie team musea)
– Ruth Deseyn (clustermanger cultuur)
– Christian Verdin (kabinetchef schpen cultiir)
– Chistophe Dardenne (technisch expert team gebouwen)

In die beoordelingsronde is de financiële check-up van de offertes en de ramingen door de firma Probam nog meegenomen.
En intussen was er in januari 2020 door het College al een team Gautier Platteau (3 personen) aangesteld als tijdelijke externe inhoudelijke experten, een team dat ook intensief was betrokken bij de beoordeling van de offertes.

Tenslotte is er finaal een jury samengesteld voor de definitieve keuze van de voorkeurbieder.
Ook naar de namen van die personen zijn onze lezers zeker benieuwd?
– Leo Van Broeck (Vlaams Bouwmeester)
– Pieter T’jonck (extern expert van de Bouwmeester)
– Frederik Mahieu (consulent Onroerend Goed, ook extern expert bij de Bouwmeester)
– Bert Sabbe (onze projectleider team gebouwen)
– Isabelle De Jaeghere (onze teamcoach team musea)
– Gautier Platteau (onze nieuwe projectleider Groeningeabdij)
– Axel Ronse (onze N-VA-schepen van cultuur).

Zij hadden het dus voor het zeggen in het toekennen van de punten op basis van zes criteria, waaronder ook de kostprijs en de realisatietermijn.
Door de jury werden nog bijkomende vragen gesteld aan de voorkeuraanbieder, o.a. over het cruciale begrip en concept “stadsliving”.
Het tweede jurymoment viel dan op 28 februari 2020 en de beslissende keuze heeft het schepencollege dan goedgekeurd op 30 maart laatstleden.
Acht maanden na de ‘Open Oproep’ van de Bouwmeester. En vijf maanden na de keuze van vijf mogelijk geschikte kandidaten.

P.S.
Kortrijkwatcher zal het in volgende edities van deze krant nog hebben over de winnende ontwerper van de site en de kostprijs van dit (immers) groots project.






Groeningeabdij wordt een kunst- en tentoonstellingssite en dat mag wat kosten (1)

Dat jarenlang aanslepend “verkennend traject” om te komen tot een nieuw stadsmuseum op de site van het vroeger “belevingscentrum” 1302 in het Begijnhofpark heeft niets dan veel gedoe en geleuter opgeleverd. En op zichzelf al veel geld gekost! (Dat project, genaamd Museum X, is zowat de grootste mislukking uit de cultuurpolitiek van de vorige tripartite, iets waarover men intussen liefst maar zwijgt.)

Vorig jaar heeft men er dan maar voor verkozen om te gaan “voor het realiseren van een inhoudelijke invulling van de Groeningeabdij tot een blijvend attractieve, innovatieve en creatieve kunst- en tentoonstellingssite rond – ja! – identiteit.
Het is de ambitie om de gehele site te herbekijken naar ruimtelijkheid, “een totaalaanpak die de ambitie van een creatieve regio recht aandoet, een tijdloos en duurzaam ontwerp waarbij architectuur, inrichting, scenografie en collectie één organisch geheel vormen waarbij respect voor het DNA van het verleden en een toekomstgerichte visie hand in hand gaan.” (Een bestek hebben we nergens gevonden…)

Kortrijkwatcher krijgt de krul van dit soort taaltje maar wil als positivo toch enige hoop koesteren op een degelijke uitkomst.
Ten eerste omdat er onnoemlijk veel geld wordt tegenaan gegooid: minstens 7 miljoen. (Daarover later meer.) Maar vooral omdat men voor de aanstelling van een ontwerpteam radicaal is afgestapt van al dat vroegere amateurisme en een beroep heeft gedaan op een ‘Open Oproep’ van de Vlaamse Bouwmeester Leo Van Broeck.
De opdracht werd op 28 juni 2019 gepubliceerd, en omwille van het grote bedrag dat ermee is gemoeid zowel Belgisch als Europees. Er liepen niet minder dan 119 aanvragen tot deelneming binnen en daarvan waren er 32 ontvankelijk.
Op 26 september 2019 vond een commissie van experten 5 geschikte kandidaten, allemaal Tijdelijke Verenigingen: 1 uit Barcelona, 1 uit Porto, 2 uit Gent en 1 uit Brussel.
Maar dan moest stad Kortrijk nog een keuze maken.
Dat ging gepaard met een sliert van briefings, offertes, presentaties, adviezen van stadsmedewerkers aan een beoordelingscommissie met 11 deelnemers, nog een jury met 7 leden en een financiële check- up van de firma Probam. (Kosten daarvan zullen wel onbekend blijven…)
En zo kon na veel vijven en zessen het schepencollege van 30 maart jongstleden een definitieve kandidaat voor de studieopdracht aanstellen.
Het werd de TV Barozzi/Veiga uit Barcelona, Koplamp-Architecten uit Roeselare en Tab Architects uit Gent.
In een volgende editie meer hierover, ook over het ‘kostenplaatje’

vzw Buda in vereffening ! (2)

Nog altijd nergens van gehoord?
Stad keurde in zitting van 9 augustus 2017 een samenwerkingovereenkomst goed met de vzw Buda.
Men had grootse plannen op dat eiland!
De opdracht voorde vzw luidde dat men de site zou uitbouwen tot een onderzoeks-, creatie- en presentatieplaats, niet enkel voor kunstenaars maar ook voor ondernemers, wetenschappers en actieve burgers van allerlei slag.
Stad had daar initieel 87.000 euro voor veil, met nog een bijkomende loonkost van 20.000 euro. Later is dat bedrag dan verhoogd naar 110.000 euro voor de werking 2018-2019. Nog meer. In het meerjarenplan 2020-2025 voorzag stad per jaar een subsidie van 135.000 euro. Maar dit wel op voorwaarde dat de vzw ook zelf voor externe financiering zou zorgen. Voor 100.000 euro namelijk.

Bij missive van 29 mei vorig jaar vroeg Stad dan maar een keer aan de vzw of dit misschien al enigszins was gelukt. Daar is nooit een bevredigend antwoord op gekomen! (Stad vindt eigenlijk dat de vzw zijn engagementen niet nakomt.)
Stad besloot dan maar abrupt deze maand maart om de samenwerking met de vzw Buda definitief stop te zetten en geen nieuwe overeenkomst meer af te sluiten.
De Raad van Bestuur besloot in vereffening te gaan.
Maar zonder tussenkomst van stad is zo’n vereffening deficitair.
Om faling te voorkomen, of een deficitaire vereffening te vermijden is stad toch nog bereid om de “overgangsperiode” (?) naar een “minnelijke schikking” te faciliteren met 50.000 euro.

P.S.
Dit is toch wel ergens een klap voor Kortrijk om de ambitie te staven om culturele hoofdstad te worden van Europa?